De recente actualisatie van de Schijf van Vijf zet het belang van gezondheid, duurzaamheid en veiligheid op scherp, zonder onder te doen aan verschillend eetvoorkeuren in Nederland én lekker eten. Plantaardig eten en het belang van volkoren granen wordt opnieuw benadrukt.

Volkorenbrood de norm

Binnen de Schijf van Vijf blijft brood een belangrijke leverancier van complexe koolhydraten, voedingsvezels, B-vitamines en mineralen zoals ijzer en jodium. De nadruk ligt uiteraard op volkorenbrood, waarbij alle voedingsstoffen van de hele graankorrel worden benut. Dit sluit aan bij het wetenschappelijke bewijs dat volkorenproducten een lager risico op chronische ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en darmkanker, met zich meebrengt.

Eetvoorkeur minder brood: ook minder jodium

Nieuw zijn de adviezen bij verschillende eetvoorkeuren, zoals minder brood en 100% plantaardig, voor volwassenen 18-50 jaar. In de eetvoorkeur minder brood is brood nog altijd aanwezig, al is de hoeveelheid brood naar beneden bijgesteld: 140 gram voor mannen en 105 gram voor vrouwen. Het advies voor fruit, pasta, rijst, aardappelen en peulvruchten is daardoor hoger.

Een belangrijk aandachtspunt wanneer minder brood wordt gegeten, is jodium. Het bakkerszout dat in brood wordt gebruikt, bevat jodium. En dat maakt dat brood de belangrijkste bron van jodium is in het Nederlandse voedingspatroon. In de eetvoorkeur minder brood voor mannen 18-50 jaar is de hoeveelheid jodium adequaat, voor vrouwen leidt dit wel tot een aandachtspunt. Het is daarom extra belangrijk dat het brood dat wél gegeten wordt, bakkerszout bevat. Dit is terug te vinden op het etiket of na te vragen bij de bakker. Het is vooral biologisch brood dat soms geen bakkerszout bevat.

In de praktijk

Het blijft belangrijk om te benadrukken dat brood – en vooral volkorenbrood – goed passen binnen een gezond voedingspatroon:

• Koolhydraten zijn broodnodig. Wel is het belangrijk te kiezen voor kwalitatieve koolhydraatbronnen, waaronder volkorenbrood.
• De kleur van brood zegt niets over de voedingswaarde ervan, de ingrediënten doen dat wel. Help cliënten daarom met het kiezen voor het juiste brood. 
• De voedingswaarde van de broodmaaltijd hangt ook af van de belegkeuze. De adviezen van het Voedingscentrum benadrukken het gebruik van gezonde vetten en (plantaardige) eiwitbronnen, zoals 100% notenpasta’s, hummus en magere zuivelproducten.